Mój koszyk 0

Czarnoruska kronika trędowatych

  • Kabatc Eugeniusz
  • Ilość stron: 256
  • Oprawa: miękka
  • ISBN: 978-83-88607-77-6
  • Data wydania: 2008

Opis

Jest to powieść historiozoficzna i historyczna, spod znaku fantastyki historycznej równocześnie. Literacko rzecz biorąc, książka jest bardzo skomplikowana. Dzieli się na dwie części – w pierwszej współczesny narrator zasypia w lesie pod Wołkowyskiem i cofa się w czasie, coraz głębiej, aż do czternastego wieku. Przewodnikiem – Wergiliuszem narratora jest jego wuj, jak się okazuje czarnoruski intelektualista, próbujący odwrócić bieg historii. To literackie cofnięcie się w czasie, zabieg zawsze bardzo ryzykowny, przeprowadził Kabatc z prawdziwą maestrią. Zresztą i dalszy bieg raczej skomplikowanej akcji udał się znakomicie, dzięki delikatnej stylizacji na starą i nie całkiem kompletną kronikę.

Recenzje

przeglad.gif

Wschodnie oblicze polskości
Książka Eugeniusza Kabatca „Czarnoruska kronika trędowatych”jest ostatnią z opublikowanych powieści znanego prozaika i tłumacza, ale nie jest jego utworem najnowszym. W roku 1988 zdobyła jedną z głównych nagród na lubelskim konkursie literackim. Ale transformacja ustrojowa, jaka rychło nastąpiła, skazała ambitny utwór Kabatca, adresowany do czytelnika nie tylko myślącego, lecz przygotowanego do rozważania śmiałych rewizji i reorientacji intelektualnych, na dwie dekady leżakowania. Teraz dopiero doczekał się on publikacji. I smakuje jak dojrzałe wino. Nie sposób nie wyrazić wdzięczności wydawcy, który przedstawia tę powieść czytelnikom – i należy żywić nadzieję, że czytelnicy docenią wagę i nowatorstwo tego utworu, bodaj czy nie wyrazistsze dziś niż przed 20 laty.
(...) Wpisuje się więc powieść Kabatca w nurt roztrząsań i dociekań ciemnych kart naszej narodowej historii. Nie wolno nie skłonić głowy przed cierpieniami zadanymi innym i dawno temu, i całkiem ostatnio. Ale tym bardziej nie wolno oskarżyć pisarza o „włączenie się w antypolską kampanię”. Kabatc dokonuje swego trudnego, bolesnego rozrachunku w obronie tego, co nazywa „wschodnim obliczem polskości”. A oblicze owo – oprócz chłonności na wspaniałe tradycje polskiego prawosławia splecionego z chrześcijaństwem bizantyjskim, jego kulturę intelektualną i artystyczną – oznacza otwartość na odrębną tożsamość duchową, kulturową i obyczajową, wzbogacającą naszą wspólną tożsamość narodową, syntetyzującą różne wątki, pierwiastki i nurty. Eugeniusz Kabatc w swej powieści – oraz w innych dziedzinach swej działalności – głosi taką właśnie ekumenię wszelkich odmian polskości, odczyszczonej i uwolnionej od bratobójczych uprzedzeń.
Wacław Sadkowski

trybuna.gif

Znajoma nauczycielka wyznała mi, że jako polinistka ma szkolenie w IPN na teczkach pisarzy. Z Zadowoleniem oświadczyła, że ostatni raz była to teczka samego Herberta! Co zrobić, żeby w drugim znajomym nie podejrzewać dawnego, a jeszcze gorzej aktualnego agenta? Przenieść się na pogranicze baśni, klechdy, legendy, utopii, groteski, fantazji historycznej. Sam tytuł opowieści historycznej Eugeniusza Kabatca „Czarnoruska kronika trędowatych” wskazuje na taki zabieg. Bo czym są trędowaci mnisi za „życia jakby ukrzyżowani” jak nie dziś piętnowanymi i skazywanymi na śmierć cywilną twórcami przez tak zwanych uczonych, literatów i dziennikarzy na hojnych finansowych usługach pozostających?
Niedawno Eugeniusz Kabatc otrzymał nagrodę im. Witolda Hulewicza, głównie za powyższą książkę i w wygłoszonej laudacji mogłem mu podziękować za współpracę w redakcji „Współczesności”, za księgę o kulturze wina i za uświadomienie mi, że było wiele Rusi: Biała, Czerwona i ta, którą uważa za swoją duchową ojczyznę – Czarna. Kabatc żartuje sobie: miał poczucie na wieczorze promocyjnym powieści, że udało mu się większość zebranej publiczności... przekabacić. Ale nie łudźmy się. Nie jest to książka łatwa i przyjemna, podnosi wiele spraw spornych i spotkałem się też z agresją wobec niej. Bo czy wyglądały kiedykolwiek inaczej sprawy pogranicza? Sprawy zderzania się interesów, kultur, obyczajów? Ty bardziej naszych kresów?
Jan Zdzisław Brudnicki

Więcej z kategorii